Szanowni Państwo,

serdecznie zapraszamy na seminarium naukowe „Wojskowe sądy rejonowe (1946-1955) – stan badań i problemy badawcze”, organizowanym przez Katedrę Prawa Karnego WPiE w dn. 23 kwietnia 2026 r. Wydarzenie rozpoczyna się od godz. 10.00. Całość spotkania organizowana jest w trybie zdalnym. Link do spotkania: teams.microsoft.com

"W 2026 r. mija 80 lat od powołania bez podstawy prawnej, a jedynie w oparciu o tajny rozkaz organizacyjny ministra obrony narodowej, wojskowych sądów rejonowych. Stały się one najważniejszymi sądami I dekady Polski Ludowej, orzekając przede wszystkim wobec osób cywilnych (sic!) oskarżonych o popełnienie przestępstw politycznych. Sędziowie tych sądów skazali prawie 4 tys. osób na karę śmierci, z których większość wykonano.

Od 25 lat z chwilą szerokiego udostępnienia akt naukowcom, wojskowe sądownictwo rejonowe podlega zainteresowaniu badawczemu. Wiele aspektów zostało już poddanych analizie, ale wciąż istnieją liczne luki badawcze, które warto precyzyjnie zdefiniować i spróbować wypełnić.

Te dwie rocznice, tj. 80 lat od powstania sądów oraz 25 lat od ukazania się pierwszej monografii na temat jednego z wojskowych sądów rejonowych (WSR w Olsztynie) skłania do pogłębionej refleksji nad stanem dotychczasowych badań oraz nad potrzebą dalszych badań i wytoczeniem ich kierunku. Organizatorzy chcą zainteresować seminarium nie tylko naukowców, ale przede wszystkim studentów prawa i kryminologii, mając nadzieję, że organizowane wydarzenie zainspiruje ich do podjęcia tej tematyki badawczej."

Program seminarium:

1.      10.00-10.10 - Dziekan dr hab. Radosław Krajewski, prof. UKW – otwarcie seminarium,

2.      10.10-10.20 - Prof. zw. dr hab. Adam Lityński (Akademia Humanitas w Sosnowcu), „Sowietyzacja wymiaru sprawiedliwości Polski po 1944 r.”,

3.      10.20-10.40 - dr hab. Karol Siemaszko, prof. UKW (UKW, Bydgoszcz), „Czy kryminologia historyczna może być użyteczna w badaniach nad przestępczością polityczną?”,

4.      10.40-11.00 - dr Marta Paszek (UKW, Bydgoszcz), „Co już wiemy? Co jeszcze powinniśmy wiedzieć? Aktualny stan badań na temat wojskowych sądów rejonowych oraz postulaty badawcze”,

5.      11.00-11.30 - dr Przemysław Piątek (IPN Katowice), „O przestępnych wyrokach wojskowych sadów rejonowych w kontekście dyskusji o pojęciu zbrodni sądowych w pierwszej dekadzie Polski ludowej”,

6.      11.30-11.50 - mgr Agnieszka Skura (UKW, Bydgoszcz), „Kara śmierci w działalności  WSR w Bydgoszczy w latach 1946-1955”,

7. 11.50-12.20 Dyskusja
8. 12.20-12.30 Podsumowanie